29 сакавіка 2026 года ў чытацкім клубе «КанТэкст» адбылася сустрэча, галоўным героем якой стаў класік-юбіляр Міхаіл Яўграфавіч Салтыкоў-Шчадрын, 200-годдзе з дня нараджэння якога адзначаецца сёлета. Нават праз два стагоддзі цікавасць да яго асобы і творчасці застаецца нязменнай. Вялікі рускі сатырык-рэаліст, названы «суровым геніем» за бязлітаснае абвінавачанне парокаў грамадства, самадзяржаўя і інтэлігенцыі, працягвае хваляваць розумы чытачоў.

Базавае знаёмства з казкамі класіка пачынаецца яшчэ са школьнай лавы. Адзін з удзельнікаў сустрэчы падзяліўся сваім аналізам некалькіх вядомых казак, у тым ліку «Прамудры піскар», прадставіўшы свае высновы ў вершаванай форме. Асаблівую ўвагу прыцягнуў той факт, што Салтыкоў-Шчадрын шмат гадоў праслужыў чыноўнікам, займаючы пасаду віцэ-губернатара Разані. Нягледзячы на тое, што ён называў сваю службу «катаргай» і «палонам», настойваў на яе забыцці дзеля пісьменніцкай кар'еры, менавіта гэты досвед дазволіў яму глыбей зразумець і апісаць рэальнае жыццё з яго праблемамі. Перыяд 1856–1857 гадоў азнаменаваўся стварэннем «Губернскіх нарысаў» — творы, які падарыў пісьменніку шырокую вядомасць і вызначыў далейшы кірунак яго творчасці, раскрываючы побыт усіх слаёў насельніцтва Расіі напярэдадні адмены прыгоннага права.

З канца 1860-х гадоў Міхаіл Салтыкоў-Шчадрын цалкам засяродзіўся на літаратурнай дзейнасці, пераехаў у Пецярбург і стаў сурэдактарам часопіса «Айчынныя запіскі». Гэты плённы перыяд прынёс аматарам мастацкага слова яго найбольш значныя творы: «Пампадуры і помпадуршы», «Гісторыя аднаго горада», «Спадары Галаўлёвы», «Няскончаныя гутаркі». Адна з чытачак клуба адзначыла, што сатыра майстра часта дасягае гратэску, дзе пераплятаюцца рэальнае і фантастычнае, камічнае і трагічнае. Выкарыстоўваючы перабольшанне і абсурд, Салтыкоў-Шчадрын па-майстэрску высмейваў чалавечае глупства, чыноўніцкае самавольства і рабскую пакору.

Частка ўдзельнікаў сустрэчы звярнулася да біяграфічных матэрыялаў і ўспамінаў сучаснікаў пісьменніка. У ходзе абмеркавання былі зачытаныя кур'ёзныя ўрыўкі, якія характарызуюць няпросты характар Салтыкова-Шчадрына, яго запал да картачных гульняў і няпростае сямейнае жыццё. Цікавай была і дыскусія аб уплыве дзяцінства і сямейнага выхавання на творчасць пісьменніка. Многія схіляюцца да таго, што вобраз дэспатычнай маці, Вольгі Міхайлаўны Салтыкавай, лёг у аснову прататыпа Арыны Пятроўны Галаўлёвай з рамана «Спадары Галаўлёвы». Уладная і гаспадарчая памешчыца, яна, падобна сваёй літаратурнай гераіні, жорстка кіравала маёнткам і гэтак жа бязлітасна ставілася да ўласных дзяцей.

Не абышлося і без абмеркавання несмяротных цытат майстра слова: «Талент сам па сабе бясколерны і набывае афарбоўку толькі ва ўжыванні», «У словах "ні ў чым не заўважаны" ужо заключаецца цэлая рэпутацыя" і інш.

Як бачым, творчасць Міхаіла Салтыкова-Шчадрына не страчвае сваёй актуальнасці, яна фарміруе ў чытачоў смак да якаснай літаратуры. Клуб «Кантэкст» запрашае ўсіх жадаючых далучыцца да абмеркаванняў і пагрузіцца ў дзіўны свет як класічнай, так і сучаснай літаратуры!

Аддзел абанемента

+375 162 57 48 09